تجارت خودکار

آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام

کل هم وزن

شاخص بورس چیست؟ افزایش و کاهش شاخص بورس به چه معناست؟

اگر می‌خواهید به زبانی ساده بدانید که شاخص بورس چیست؟ و با شاخل کل بورس و شاخص بازار بورس آشنا شوید، این مطلب را مطالعه کنید.

این روزها بازار بورس بسیار رونق گرفته و میزان مراجعه مردم به کارگزاری‌های بزرگی مانند کارگزاری مفید و آگاه بیش از گذشته شده است. سرمایه‌‌گذاران بازار بورس برای کسب درآمد بیشتر از این بازار پرریسک معمولا عوامل مختلفی را مورد بررسی قرار می‌دهند. در واقع می‌توان گفت که موفقیت در این بازار نیازمند ارزیابی مستمر وضعیت بازار و روند قیمت یا سود سهام شرکت‌ها در دوره‌های مختلف است. یکی از مهم‌ترین ابزارهایی که در ارزیابی بازار سرمایه بسیار مفید است تحلیل شاخص بورس است.

شاخص بورس چیست؟

اصطلاح شاخص یا Index بیانگر عددی است که با استفاده از آن می‌توان تغییرات یک یا چند متغیر را در طول مدت‌زمان معینی اندازه‌گیری کرد. در بازار بورس هم شاخص‌های متعددی برای نشان دادن وضعیت عمومی این بازار وجود دارند. هر شاخص دارای فرمول محاسباتی خاص خودش است و هر کدام از آن‌ها جنبه‌های مختلفی از وضعیت گذشته و فعلی بازار بورس را نشان می‌دهند. در ادامه با ما همراه باشید تا شما را با تعریف هر کدام از این شاخص‌ها آشنا کنیم.

این مطلب را نیز مطالعه فرمایید: حجم آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام مبنا چیست و چگونه آن را محاسبه و استفاده کنیم؟

شاخص بورس

شاخص کل یا TEPIX

برای آن که بدانید شاخص بورس چیست ، با ید با مفهوم شاخص کل یا TEPIX آشنا شوید. شاخص کل یا شاخص قیمت پرکاربردترین شاخص بورس است و بیانگر میزان تغییرات قیمت سهام شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه است که می‌تواند بازدهی این بازار را نشان دهد. بنابراین اگر شاخص کل بورس در ابتدای سال ۲۰ هزار واحد باشد و در پایان سال با ۱۰ هزار واحد افزایش به ۳۰ هزار واحد برسد معنای آن این است که میانگین بازدهی بورس از محل افزایش قیمت سهام شرکت‌ها در آن سال ۵۰ درصد بوده است.

البته این نکته را هم باید ذکر کنیم که تاثیر شرکت‌های بزرگ در افزایش یا کاهش شاخص کل بسیار زیاد است و این امر شاید یکی از نقاط ضعف این شاخص باشد. برای مثال، اگر اکثر سهام بازار با درصدهای منفی معامله شوند، چند معامله با درصد مثبت بر روی سهام شرکت‌های بزرگ می‌تواند شاخص کل بورس را مثبت کند و برعکس. البته برای رفع این مشکل از شاخص کل هم‌وزن استفاده می‌کنند که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم.

محاسبه شاخص کل: اگر بخواهیم شاخص کل را براساس فرمول بیان کنیم به صورت زیر خواهد بود:

( ارزش جاری بازار در زمان مبدا / ارزش جاری آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام بازار سهام در زمان محاسبه )* 100 = شاخص کل

ارزش جاری بازار، از مجموع ارزش جاری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس به دست می‌آید. خود ارزش جاری هر شرکت برابر است با حاصلضرب تعداد سهام آن شرکت در قیمت هر سهم شرکت. ارزش جاری بازار در زمان مبدا نیز مربوط به مجموع ارزش جاری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس در سال پایه می‌شود. در بورس اوراق بهادار تهران، سال ۱۳۶۹ به‌عنوان سال پایه در نظر گرفته می‌شود.

شاخص بورس چیست؟

شاخص کل (قیمت) هم‌وزن

شاخص کل هم‌وزن یکی دیگر از شاخص‌های مهم بازار بورس است که تاثیر همه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس را به‌طور برابر در محاسبه شاخص کل در نظر می‌گیرد. بنابراین در این شاخص برخلاف شاخص کل، وزن و اندازه شرکت‌ها تاثیرگذار نیست و میزان بازدهی قیمت سهام شرکت‌ها بدون در نظر گرفتن بزرگی آن‌ها محاسبه می‌شود. بنابراین اگر شما از تمامی شرکت‌های حاضر در بورس به تعداد مساوی سهم داشته باشد، شاخص کل هم‌وزن میزان بازدهی آن سبد سهام را برایتان نشان خواهد داد.

این مطلب را نیز مطالعه فرمایید: تحلیل تکنیکال چیست و چگونه در آن حرفه‌ای شویم؟

محاسبه شاخص هم‌وزن: این شاخص از تقسیم سهام تعدادی شرکت خاص در دو سال و ضرب حاصل جمع در 100 به دست می‌آید.

(حاصل جمع سهم همان شرکت‌ها در سال دوم / حاصل جمع سهم شرکت‌ها در سال اول ) *100 = شاخص کل هم‌وزن

شاخص بازده نقدی

شاخص دیگر در بازار بورس شاخص بازده نقدی (سود) است. این شاخص برخلاف شاخص کل که میانگین تغییرات قیمت شرکت‌ها را محاسبه می‌کند، میانگین بازده سود نقدی پرداختی از سوی آن‌ها به سهامداران را نشان می‌دهد. بنابراین هر وقت شاخص سود نقدی رو به کاهش بود، به این معنی است که شرکت‌ها به‌طور میانگین سود نقدی کمتری بین سهامداران خود تقسیم کرده‌اند.

شاخص قیمت و بازده نقدی یا TEDPIX

شاخص قیمت همانطور که از نامش پیداست بیانگر میانگین تغییرات قیمت و بازده نقدی سهام شرکت‌های حاضر در بازار بورس است که می تواند بازده کل سرمایه گذاری بر روی اوراق سهام را در طی یک دوره معین نشان دهد. البته این شاخص نیز همان مشکل شاخص کل را دارد و تاثیرگذاری شرکت‌های بزرگ در آن بیشتر است.

این مطلب را نیز مطالعه فرمایید: هنگام قطعی اینترنت چگونه در بورس معامله کنیم؟

شاخص سهام آزاد شناور TEFIX

سهام آزاد شناور به سهام‌هایی گفته می‌شود که سهام‌داران قصد نگه‌داری آن را ندارند. در هر شرکت تعدادی از سهام‌داران، سهم‌های خریداری شده را حفظ می‌کنند. سهام آزاد شناور سهمی است که خریداران آن قصد نگه‌داری سهم را ندارند و احتمالا به زودی فروش می‌رود. در واقع سهمی که سهام دار قصد حفظ آن را ندارد به عنوان سهم آزاد شناور شناخته می‌شود.

محاسبه سهام آزاد شناور نیز مشابه با شاخص کل محاسبه می‌گردد، تنها تفاوت در آن جاست به جای استفاده از کل سهام منتشر شده در وزن دهی شرکت‌ها در سبد شاخص، سهم شناور آزاد شرکت‌ها محاسبه می‌شود و به این ترتیب شاخص سهام آزاد یا TEFIX به دست می‌آید.

شاخص ۵۰ شرکت فعال

این شاخص سطح عمومی قیمت ۵۰ شرکت فعال بورس را نشان می‌دهد. هر سه ماه یکبار، شرکت‌هایی که خرید و فروش سهام آن‌ها آسان‌تر و سریع‌تر از سایر شرکت‌ها صورت بگیرد در این شاخص قرار می‌گیرند. بنابراین فاکتور اصلی در انتخاب این ۵۰ شرکت، قابلیت نقدشوندگی آن‌هاست و این شاخص میانگین وزنی این ۵۰ شرکت را ارایه می‌کند.

شاخص بورس چیست و کاربرد انواع شاخص بورس

شاخص بورس چیست و کاربرد انواع شاخص بورس

شاخص بورس عددی است که نشانگر وضعیت کلی بورس، روند رشد آن یا روند نزولی آن محسوب می شود. در بازار ایران چندین شاخص وجود دارد که بازار را از جنبه ها و زوایای مختلفی بررسی می کنند.

با بررسی معیار های مهم این شاخص ها اطلاعاتی در مورد گذشته و حال بورس به دست می آوریم. حال در این میان برخی از شاخص ها نسبت به بقیه آن ها از اهمیت بیشتری برخوردار می باشند که در این مقاله به آن ها خواهیم پرداخت.

شاخص کل بورس

بورس چیست؟

اگر بخواهیم بسیار ساده و روان توضیح دهیم به بازاری که خریداران و فروشندگان سهام خود را خرید و فروش می کنند، بورس می گویند.

شاخص به زبان انگلیسی index به معنی نشانگر و بیانگر می باشد. که نشانگر تغییرات بوجود آماده در یک بازه زمانی در چند متغییرمی باشد.

بورس چیست

شاخص کل بورس چیست؟

این شاخص همان شاخصی است که همیشه به اسم شاخص بورس تهران در اخبار و رسانه ها می شنویم. این شاخص یکی از شاخص های مهم می باشد که اطلاعاتی در مورد سطح عمومی قیمت و همچنین سود سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس را اعلام می کند. تغییرات شاخص کل بورس نمایانگر میانگین بازدهی سرمایه گذاران در بورس می باشد یعنی هم تغییرات سهام و همچنین سود سالیانه ای که شرکت ها به سرمایه گذاران پرداخت می کند را محاسبه می نماید.

شاخص کل چیست

یک اسم دیگر این شاخص کل، شاخص قیمت و بازده نقدی Tedpix می نامند. باید در نظر داشته باشید که میزان تغییرات شاخص اهمیت دارد نه اینکه عدد شاخص، برای نمونه اگر شاخص کل بورس (شاخص بورس تهران) در یک سال گذشته از 20000 به 30000 برسد یعنی اینکه پنجاه درصد افزایش پیدا کند، بیانگر این موضوع است که میانگین بازدهی بورس در طی 1 سال گذشته 50 درصد می باشد. حال اگر سرمایه ی شرکت ها بیشتر باشند تاثیر بیشتری می توانند بر روی شاخص کل خواهند گذاشت.

شاخص کل، بیانگر میانگین حالِ تمام بازار می باشد.

دیگر مطالب آموزشی: آموزش فارکس

شاخص قیمت چیست؟

شاخص قیمت نیز یک شاخص مهم در بورس می باشد. شاخص قیمت بیانگر روند عمومی قیمت سهام تمامی شرکت های مورد قبول در سازمان بورس می باشد.

برای نمونه، اگر شاخص قیمت در یک سال گذشته 20 درصد رشد نماید بدین صورت محسوب خواهد شد که سطح عمومی قیمت ها در بورس برای مدت یکساله تقریبا 20% افزایش داشته است.

حال تفاوت شاخص قیمت با شاخص کل در محاسبه ی قیمت سهم می باشد، بدین معنی که شاخص قیمت تنها قیمت سهام شرکت ها را محاسبه می نماید. این درحالیست که در شاخص کل هم قیمت و هم سود پرداختی سالانه ی شرکت های بورسی مورد محاسبه قرار می گیرد. در این شاخص هر چه سرمایه ی شرکت ها بزرگتر باشد می توانند تاثیر بیشتری بر روی شاخص قیمت بگذارند.

شاخص ۵۰ شرکت فعال تر چیست

سازمان بورس بعد از 3 ماه لیستی از شرکت های فعال به لحاظ میزان نقد شوندگی سهام هایشان ارائه می دهد. حال منظور از نقد شوندگی یعنی سهام این شرکت ها بسیار سریع و آسان خرید و فروش می شوند. شرکت هایی که سهامشان سریه تر و آسان تر در بورس خرید و فروش می شوند را اصطلاحا می گویند که دارای نقد شوندگی بیشتر می باشند.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

با این شاخص سطح عمومی قیمت سهام 30 شرکت برتر نشان داده می شود. به عبارت دیگر شاخص 30 شرکت بزرگ، 30 تا از شرکت هایی را که ارزش بازارشان در قیاس با دیگر شرکت ها بیشتر و بزرگتر باشد را نشان می دهد. بزرگی شرکت ها هم از ارزش روز بازار سهم تعیین می شود. این شرکت ها تنها 10 درصد از کل شرکت های بورسی را تشکیل می دهد اما یادتان باشد که بیش از 70 % ارزش بورس تهران به این شرکت ها اختصاص داده می شود.

شاخص بورس چیست

کاربرد شاخص‌های بورسی چیست؟

با این شاخص ها شما می توانید از رکود یا رونق اقتصادی بازار سرمایه آگاه شوید. سهامداران و فعالان بازار سرمایه با محاسبه این شاخص ها به وضعیت کلی بازارها در حال و آینده دسترسی پیدا می کنند.

شاخص بورس چیست

شاخص های خیلی زیادی در بورس وجود دارد که در این مقاله به توضیح مهم ترین آن ها می پردازیم. به طور کلی شاخص نشان دهنده یک وضعیت میانگین از تغییرات قیمت شرکت ها است. شاخص بورس تنها یک شاخص نیست، بلکه برای هر وضعیتی یک شاخص تعریف کرده اند.

برای درک راحت تر موضوع یک مثال میزنم، تصور کنید یک ظرف آب دارید که هم زمان هم آب گرم و هم آب سرد وارد آن می شود. شما برای اینکه درجه آب را بتوانید تشخیص دهید از دما سنج استفاده می کنید. شاخص هم دقیقا مانند یک دما سنج است، که این دما سنج وضعیت شرکت های موجود در بورس را به شما می گوید.

انواع شاخص

شاخص کل ، شاخص کل هم وزن ، شاخص ۵۰ شرکت برتر ، شاخص ۳۰ شرکت بزرگ و آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام ……. ما شاخص های خیلی زیادی داریم که در این مقاله نمی توانیم همه آنها را توضیح دهیم. در این مقاله به توضیح برخی از آن ها آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام می پردازیم.

شاخص بورس

شاخص بورس

دلیل استفاده از این شاخص ها این است که تحلیلگران با استفاده از این داده ها بتواند بازار را به درستی تحلیل کنند آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام همانطور که می دانید برای موفقیت در بازار بورس یکی از رکن های موفقیت، تحلیل است. یعنی شما باید بتوانید بازار و صنایع و سهام ها را به درستی تحلیل کنید و سپس اقدام به خرید کنید.

از این رو برای تحلیل بازار و سهام، ما از دو نوع تحلیل استفاده می کنیم؛ ۱. تحلیل بنیادی ۲. تحلیل تکنیکال . که در یک مقاله آموزشی به طور کامل در مورد این دو علم تحلیل و تفاوت بین آنها صحبت کرده ام ” تحلیل بورس “. شاخص بورس هم یکی از پارامتر هایی است که توسط معامله گران و تحلیلگران باید تحلیل شود.

شاخص کل

از انواع شاخص بورس به تعریف اولین شاخص می پردازیم. شما تصور کنید از تمام شرکت های موجود در بورس به تعداد ۱ برگه سهام از هرکدام در پرتفوی بورسی خود داشته باشید. اگر شاخص کل، ۱ واحد بالا برود ارزش تمام سهم های شما هم یک واحد افزایش پیدا می کند. البته که این کار شدنی نیست ولی فقط این مثال را برای راحتی درک مطلب عنوان کردم. پس نتیجه این که، شاخص کل نشان دهنده وضعیت تمام شرکت ها در بورس است. اگر وضعیت شرکت ها مثبت باشد این شاخص مثبت است و برعکس.

شما تصور کنید کل بورس فقط ۴ شرکت باشد به این ترتیب ،یک شرکت ۱۰۰ میلیون برگه سهام دارد و منفی ۵٪ امروز، قیمت آن در بازار معامله می شود. ۲ شرکت دیگر هم دقیقا به همین شکل، یعنی هر کدام ۱۰۰ میلیون برگه سهام دارند و آنها هم منفی ۵٪ معامله شده اند. یک شرکت دیگر ۳۰۰ میلیون برگه سهم دارد و بزرگتر از بقیه شرکت هاست ولی امروز مثبت ۵٪ امروز معامله شده است. شاخص کل وضعیت این شرکت ها را اینگونه نمایش میدهد؛

شاخص بورس

شاخص بورس

به هرکدام به اندازه ای که بزرگ یا کوچک هستند وزن میدهد. ۳ شرکتی که منفی بوده اند هر کدام ۱۰۰ میلیون برگه سهم دارند و مجموع آنها ۳۰۰ میلیون برگه سهم است و شرکتی که مثبت است به تنهایی ۳۰۰ میلیون برگه سهم دارد پس همین یک شرکت باعث می شود در محاسبات شاخص کل، بقیه شرکت ها را خنثی کند و شاخص را بدون تغییر در تابلو معاملات نشان دهد. یعنی تاثیر یک شرکت در شاخص کل به اندازه بزرگی و کوچکی آن بستگی دارد، هر چقدر شرکت بزرگتر تاثیر آن بیشتر است.

شاخص کل هم وزن

دومین شاخص بورس که مهم هم هست شاخص کل هم وزن است. شاخص کل، یک مشکل دارد و آن هم این است که اگر شرکتی خیلی بزرگ باشد تاثیر بیشتری در شاخص کل میگذارد و میتواند باعث تحلیل اشتباه بازار بورس شود. فرض کنید چند شرکت بزرگ، قیمت آن ها در بورس منفی معامله می شود ولی بقیه شرکت ها مثبت هستند ولی چون آن شرکت های بزرگ منفی هستند باعث می شود شاخص منفی نمایش داده شود.

برای حل این مشکل از یک شاخص دیگر به اسم شاخص کل هم وزن استفاده می کنند. روش محاسبه آن به این شکل است که فرقی نمی کند شرکت بزرگ باشد یا کوچک، برای محاسبه وضعیت شرکت ها به همه یک وزن یکسان میدهد. همان مثال بالا را برای نحوه محاسبه شاخص کل هم وزن بزنیم.

کل هم وزن

کل هم وزن

فارق از اینکه این شرکت ها چقدر بزرگ یا کوچک هستند هر کدام یک وزن دارند. سه شرکت بالا منفی ۵٪ که مجموعا منفی ۱۵٪ می شود. یک شرکت هم هست که مثبت ۵٪ است. محاسبه آنها اینگونه است. < جمع جبری -۱۵ و +۵ می شود منفی ۱۰ >منفی ۱۰ را تقسیم بر تعداد شرکت ها می کنیم یعنی آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام ۴ شرکت، جواب می شود منفی ۲/۵. یعنی شاخص کل هم وزن ۲/۵ واحد نزول داشته است. در صورتی که شاخص کل بدون تغییر مانده است.

شاخص ۵۰ شرکت برتر

هر ۳ ماه یکبار، بورس شرکت ها را از لحاظ عملکرد بررسی می کند و از بین آن ها ۵۰ شرکت برتر را انتخاب می آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام کند. برای این منظور یک شاخص تعریف کرده اند به نام شاخص ۵۰ شرکت برتر که وضعیت این ۵۰ شرکت برتر در بورس را بتوان تحلیل کرد.

۵۰ شرکت برتر

۵۰ شرکت برتر

یک نکته خیلی مهم که در تحلیل این شاخص وجود دارد این است که اگر این شاخص نزولی باشد اوضاع بورس در وضعیت خوبی آموزش بورس شاخص بورس شاخص بازار سهام قرار ندارد. این هم یکی از مهم ترین های شاخص بورس است که در تحلیل باید به آن توجه داشت.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

۸۰ درصد مسیر رشد شاخص کل را این ۳۰ شرکت بزرگ تعیین می کنند. این شاخص برای شرکت های خیلی بزرگی که در بورس وجود دارند به وجود آمده. مانند شرکت های بزرگ پتروشیمی، خودرو سازی ها ( ایران خودرو ، سایپا ) و …..

همانطور که در ابتدا گفتیم شاخص های خیلی بیشتری وجود دارد ولی در یک مقاله آموزشی نمی توانیم کل آن ها را برای شما عنوان کنیم. در دوره سرمایه گذار بورس – ۱ به طور کامل این شاخص ها را آموزش داده ایم که می توانید از این دوره استفاده کنید.

سرمایه گذار بورس

سرمایه گذار بورس

امیدورام این آموزش مورد توجه شما عزیزان قرار گرفته باشد.

و نظرات ارزشمند خود را در قسمت کامنت برای ما بگذارید.

حتما آموزش های دیگر ما را در زمینه “سرمایه گذاری” و “کسب و کار“ در سایت “رضا روشنایی“ مطالعه کنید.

همیشه پر سود و موفق باشد، یادتان باشد ثروتمند شدن عزت و افتخار است و برای ثروتمند شدن “آموزش“ اصل مهم و اول است.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا